Στις 26 Μάιου  κατά την διάρκεια μια ισχυρής καταιγίδας που έπληξε την νοτιοδυτική Γαλλία σημειώθηκαν καταστροφές από χαλαζόπτωση στους αμπελώνες του Bordeaux και του Cognac. Η έκταση των ζημιών έχει φτάσει ακόμα και στο επίπεδο του 80% με πολλού παραγωγούς να βρίσκονται σε απόγνωση καθώς για δεύτερη χρονιά δεν θα έχουν παραγωγή, έπειτα από  την καταστρεπτική παγωνιά του 2017.

Με αφορμή την παραπάνω θεομηνία ο ιδιοκτήτης του Chateau Bauduc και ανταποκριτής σε σημαντικά οινικά sites  Gavin Quinney πρόσφατα δημοσίευσε έναν συνδυαστικό χάρτη της περιοχής του Bordeaux. Στον χάρτη αυτό ο Quinney αποτυπώνει την περιοχή όπου πλήγηκε από το χαλάζι ( ο Ροζ διάδρομος ) σε συνδυασμό με την χαρτογράφηση των επιπέδων της καταστροφής ( αποχρώσεις του πράσινου) που προκάλεσε η περσινή παγωνιά στην ευρύτερη περιοχή.

Διάδρομος Χαλαζιού

Έντονη εντύπωση προκαλεί η ευθεία σχεδόν γραμμή, όπως την σχεδίασε ο Quinney,  στην οποία εκδηλώθηκε η χαλαζόπτωση. Η εξήγηση της ιδιαιτερότητας αυτής του καιρού πρέπει να αναζητηθεί στην ίδια την διαδικασία σχηματισμού του χαλαζιού.

Το φαινόμενο του σχηματισμού χαλαζιού είναι αρκετά περίπλοκο και οφείλεται στα πολύ έντονα ρεύματα αέρα που αναμιγνύονται σε μια καταιγίδα. Ο πρώτος πυρήνας του χαλαζιού αποτελείται από στερεά σωματίδια που παρασύρθηκαν από έντονα θερμά ρεύματα που ανέρχονται βίαια σε πολύ  μεγάλο ύψος, όπου και  η θερμοκρασία πέφτει απότομα.  Η  υγρασία την οποία μεταφέρουν τα θερμά ρεύματα τείνει να παγώνει πάνω στην επιφάνεια των αιωρούμενων σωματιδίων, δημιουργώντας τον πυρήνα του χαλαζιού. Η άνοδος των θερμών αέριων μαζών μέσα στις καταιγίδες επιφέρει την ανάλογη κάθοδο ψυχρών μαζών από τα υψηλότερα στρώματα. Η άνοδος και η κάθοδος των αέριων μαζών αποκτά συνεχή χαρακτήρα δημιουργώντας μια εναλλασσόμενη κυκλική κίνηση ρευμάτων.

Κατά την διάρκεια αυτής της κυκλικής κίνησης το σχηματιζόμενο χαλάζι τείνει να ακολουθεί την πορεία των ρευμάτων, όπως κατά τον σχηματισμό του, έτσι  σε κάθε του περιστροφή μέσα στην καταιγίδα αποκτά και ένα ακόμα στρώμα πάγου. Αξίζει να σημειωθεί ότι το χαλάζι διαθέτει στρώματα και φλοιούς πάγου, όπως ένα κρεμμύδι. Καθώς το χαλάζι μεγεθύνεται αποκτά βάρος τέτοιο που τα ρεύματα αέρα που ανέρχονται δεν μπορούν να το διατηρήσουν σε αιώρηση και αυτό πέφτει στο έδαφος.

Αεροχείμαρρος Εισροής

Η πτώση του χαλαζιού βάσει της παραπάνω περιγραφής σχηματισμού του δεν προκύπτει ότι  γίνεται σε ευθεία γραμμή. Για την εξήγηση του φαινομένου απαιτείται η περιγραφή του φαινομένου του αεροχείμαρρου εισροής.

Όταν τα καθοδικά ρεύματα ανέμου, κατά την διάρκεια της καταιγίδας, κατέρχονται με πολύ μεγάλη ταχύτητα λόγω του έντονου ψύχους των ανώτερων στρωμάτων της ατμόσφαιρας δημιουργούν μια στενή ζώνη δυνατών ανέμων, που ονομάζεται αεροχείμαρρος εισροής , οι οποίοι  όταν πλέον φτάνουν στην επιφάνεια της γης τότε εκδηλώνονται σε οριζόντιους βίαιους ανέμους πολύ υψηλής ταχύτητας, που ονομάζονται άνεμοι ευθείας γραμμής. Αυτοί οι πολύ έντονοι άνεμοι κατά την κάθοδο τους παρασύρουν τα σωματίδια χαλαζιού  και λόγω της οριζόντιας ταχύτητας τους  το χαλάζι πέφτει σε ευθεία γραμμή, διάδρομος χαλαζιού. Η διακύμανση μεγέθους του  «διαδρόμου» χαλαζόπτωσης μπορεί  να φτάσει τα 15 χιλιόμετρα σε πλάτος και να ξεπεράσει τα 160 σε μήκος.

Χαλάζι στο αμπέλι

Το χαλάζι μπορεί να σημειώσει πολύ μεγάλες καταστροφές στο αμπέλι καταστρέφοντας την ετήσια παραγωγή αλλά και επηρεάζοντας σημαντικά και την παραγωγή του επόμενου χρόνου. Το χαλάζι μπορεί να απογυμνώσει το αμπέλι από τα φύλλα του, να καταστρέψει τα σταφύλια ( σε όλα τους τα στάδια ανάπτυξης τους) αλλά και να βλάψει  τους οφθαλμούς  που υπάρχουν πάνω στα φετινά κλαδιά και θα δώσουν την παραγωγή της επόμενης χρονιάς.

Bordeaux Haileconomics

Η πρώτη εκτίμηση των γαλλικών αρχών για την έκταση που πλήγηκε  από το χαλάζι, ξεπερνά τα 70.000 στρέμματα και  αφορά όμως μόνο  το 3% των αμπελώνων της περιοχής του Bordeaux. Κάποιοι ίσως θεωρήσουν ότι αφού το χαλάζι πέρασε δεν υπάρχει πλέον άλλος κίνδυνος για τα αμπέλια, αλλά η καταιγίδα που έφερε το χαλάζι δεν έχει ακόμα κοπάσει.

Η έντονη βροχόπτωση μπορεί να είναι πιο καταστρεπτική για την φετινή παραγωγή του Bordeaux από ότι  το χαλάζι. Αυτό οφείλεται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ποικιλίας Merlot, που είναι ευαίσθητη στην Coulure. Αυτό συνίσταται  στην αδυναμία κάποιων ποικιλιών της αμπέλου να δέσουν τα άνθη τους σε καρπό όταν υπάρχει έντονη υγρασία και χαμηλή ηλιοφάνεια. Έτσι σε χρονιές που η βροχή είναι έντονη σε αυτήν την φάση ανάπτυξης της αμπέλου σημειώνεται χαμηλή παραγωγή σταφυλιών.

 

Η ανησυχία των παραγωγών είναι υψηλή καθώς η ποικιλία Merlot καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος των αμπελώνων της περιοχής του Bordeaux, με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για την συνολική φετινή παραγωγή  της περιοχής. Διατηρώντας κατά νου ότι υπάρχουν παραγωγοί στο Bordeaux που για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά δεν θα τρυγήσουν σταφύλια, αντιλαμβάνεται κανείς πόσο εύθραυστη είναι η θέση των παραγωγών της ευρύτερης περιοχής του Bordeaux στα τερτίπια του καιρού. Ήδη υπάρχουν έντονες ανησυχίες ότι στην περιοχή η λέξη «χρεοκοπία» θα ακούγεται όλο και συχνότερα φέτος αλλά και το 2019.

 

Κώστας Προβατάς Dip WSET

 

Αναρτήθηκε Τετάρτη, 6 Ιούνιος 2018, 14:56. Κατηγορία Αρθρα  

ΠΗΓΗ